Tử vi hằng ngày - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 19.3.2024
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.Cô giáo xinh đẹp dùng game để dạy tiếng Anh
San hô đang chịu sự đe dọa nghiêm trọng từ ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu. Trước thực trạng này, Diễm Nhi phối hợp với các đơn vị triển khai loạt hoạt động ý nghĩa: tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng, tặng túi tái sử dụng cho cư dân và du khách, thu gom rác, nuôi cấy, phục hồi và hỗ trợ phát triển san hô. Cô cùng các đơn vị đang nỗ lực truyền tải thông điệp bảo vệ môi trường đến người dân địa phương cũng như du khách. Chiến dịch còn hướng tới phát triển du lịch bền vững cho vùng đất xinh đẹp này.Sinh ra tại Nha Trang - Khánh Hoà, Diễm Nhi là một nữ MC tài năng, nổi bật với khả năng dẫn chương trình song ngữ lưu loát ghi nhiều dấu ấn trong lĩnh vực giải trí và tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.Với tâm huyết giữ gìn "viên ngọc quý" của Việt Nam, người đẹp Diễm Nhi hy vọng đóng góp tạo nên những thay đổi tích cực cho hệ sinh thái biển trong việc tham gia các hoạt động xã hội ý nghĩa.
Tham vọng đổi mới sáng tạo của Thái Lan
Hiếu Hiền xuất thân trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, mẹ là nghệ sĩ Kim Ngọc, cha là nhạc sĩ Đức Lang. Anh bộc lộ năng khiếu nghệ thuật từ bé, gây ấn tượng với khán giả qua nhiều vai diễn, trong đó có anh Hiều của Bỗng dưng muốn khóc. Ở tuổi U.50, nam nghệ sĩ có cuộc sống kín tiếng. Anh vẫn miệt mài với nghệ thuật bên cạnh việc dành thời gian cho tổ ấm nhỏ của mình. Chia sẻ với chúng tôi, Hiếu Hiền nói tình hình chung show diễn giai đoạn hiện tại không nhiều như trước vì ảnh hưởng của nền kinh tế. Ngoài làm nghệ thuật, anh có công việc kinh doanh riêng nhưng ít khi chia sẻ trước truyền thông. Dịp này, nam nghệ sĩ khẳng định bản thân vẫn rất yêu nghề nên mong đạo diễn “đừng bao giờ tin vào những lời đồn rằng tôi bây giờ giàu có lắm, không còn thiết tha đóng phim nữa. Đừng đồn tôi như vậy nữa, tội nghiệp tôi lắm. Tôi vẫn còn muốn cháy hết mình với nghệ thuật”. Theo diễn viên Bỗng dưng muốn khóc, anh chưa từng đòi hỏi chuyện cát sê khi đóng phim. Hiếu Hiền khẳng định những đạo diễn như Vũ Ngọc Đãng, Nguyễn Phương Điền có thể làm chứng về thông tin này. Anh thẳng thắn: “Thậm chí tôi còn nói các anh cứ làm phim, nếu yêu thương và thấy tôi hợp với vai diễn thì mời. Còn chuyện cát sê thì ai sao tôi sẽ như vậy”. Theo Hiếu Hiền, một tinh thần thoải mái là điều cần thiết để tạo nên tác phẩm. Anh quan niệm “tiền bạc ai cũng cần, nhưng quan trọng nhất là tình cảm, sự gắn kết với nhau”.Còn nhớ lúc sinh thời, nghệ sĩ Kim Ngọc được xem là người thầy trong nghề, giúp Hiếu Hiền thăng hoa khi biểu diễn. Đến khi bà mất, nam diễn viên không tránh khỏi cảm xúc hụt hẫng vì không còn mẹ đứng cùng trên sân khấu. “Tôi thấy mình mất đi 30-40% năng lượng. Nhưng theo khía cạnh tâm linh, mỗi lần trước khi ra diễn hay làm MC một chương trình, tôi luôn cầu nguyện, mong mẹ cho mình sự tự tin, duyên dáng của mẹ để hoàn thành tốt công việc. Những lần như thế, tôi như được tiếp thêm sức mạnh để làm việc”, diễn viên 7X cho hay. Đến hiện tại, Hiếu Hiền xem những dặn dò của nghệ sĩ Kim Ngọc là kim chỉ nam trong hành trình làm nghề. Anh thuật lại lời dạy của đấng sinh thành: “Con cứ làm hết mình, cứ sống hết mình, chắc chắn không có gì phụ con cả”. Sau biến cố, vợ con là chỗ dựa tinh thần lớn nhất của Hiếu Hiền ở hiện tại. Anh nói thêm: “Tôi thấy may mắn vì mình cũng có những người bạn bè, anh em sẵn sàng hỗ trợ mình trong cuộc sống. Tôi nghĩ đó là phước phần cha mẹ để lại”. Hiếu Hiền nói chính gia đình nhỏ hiện tại, đặc biệt là các con giúp anh thay đổi cuộc sống theo hướng tích cực hơn. Nam diễn viên kể: “Từ lúc mất mẹ, tôi xem thường cuộc sống lắm. Đối với tôi khi đó, cái chết nhẹ như lông hồng. Nhưng bây giờ, tôi nghĩ mình phải làm sao duy trì sức khỏe để sống và lo cho con, đến khi bé út đủ 18 tuổi thì tôi mới yên lòng”.
Những ngày đầu năm Ất Tỵ 2025, thị trường vàng lại trở nên sôi động, đặc biệt là trong ngày vía Thần tài. Đây là dịp quan trọng để người dân gửi gắm những ước nguyện về tài lộc, may mắn và thịnh vượng cho năm mới.Thời điểm này, nhiều thương hiệu lớn trong ngành vàng bạc đá quý đã cho ra mắt những bộ sưu tập trang sức đặc biệt, nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán và ngày vía Thần tài.Một trong số đó là bộ sưu tập "Kim bảo như ý" dành cho phái nữ, với các thiết kế mang ý nghĩa về sự viên mãn và thịnh vượng. Các hình tượng như: mặt gậy như ý và cỏ bốn lá được khéo léo đưa vào các mẫu trang sức, không chỉ thu hút về mặt thẩm mỹ mà còn mang lại thông điệp cầu mong tài lộc và bình an cho người sở hữu.Bên cạnh đó, linh vật rắn của năm Ất Tỵ cũng là nguồn cảm hứng để sáng tạo thành các món trang sức, như bộ sưu tập "Vương xà trấn bảo dành" cho nam giới. Ở nhiều nơi, rắn được coi là biểu tượng của trí tuệ, sự linh hoạt và sáng tạo, rất phù hợp với những quan điểm về sự thành công. Bộ sưu tập này với phong cách mạnh mẽ đã trở thành sự lựa chọn của rất nhiều khách hàng.Với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường vàng và xu hướng trang sức độc đáo ngày càng được ưa chuộng, những món trang sức bằng vàng không chỉ có giá trị vật chất mà còn mang đậm giá trị tinh thần, với những ý nghĩa sâu sắc. Sự sáng tạo trong thiết kế đã biến những món trang sức vàng thành những tác phẩm nghệ thuật, góp phần làm cho ngày vía Thần tài năm nay thêm phần đặc biệt và ý nghĩa hơn.
Làm giàu từ lan rừng
Với khát vọng đặt hoạt động kinh doanh gắn liền với sự phát triển của Việt Nam, Masterise Homes - Thành viên của Masterise Group được biết đến với nhiều sáng kiến tích cực trên tiến trình góp phần xây dựng vì một Việt Nam bền vững. Từ đầu năm 2022, Masterise Group đã ra mắt chương trình vì cộng đồng với tên gọi "Build A Better Future - Kiến Tạo Tương Lai" hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc (SDGs), tập trung vào 3 mũi nhọn chiến lược gồm: môi trường sống - giáo dục - cứu trợ nhân đạo.